Хитой-Япония тортишуви кучаймоқда: экспортга тақиқ жорий қилинди

Япония ҳукумати Хитойнинг ҳарбий мақсадларда ишлатиладиган маҳсулотларни экспорт қилишни тақиқлашини “бутунлай қабул қилиб бўлмас” деб атади. Бу чоралар икки давлат ўртасидаги жиддий иқтисодий тортишув фонида юз бермоқда. Дуал мақсадли маҳсулотлар фуқаролик ва ҳарбий ишларда қўлланилиши мумкин бўлган минерал ва технологияларни ўз ичига олади.

Хитой чекловларни Япония бош вазири Санае Такаичи томонидан Тайванга оид изоҳларидан сўнг киритди. Пекин Такаичидан изоҳларини қайтаришни талаб қилган, аммо у буни қилмаган. Япония ҳукумати эса Хитой чораларини халқаро амалиётга зид ва қабул қилиб бўлмас деб баҳоламоқда.

Экспорт чекловлари Япония саноатига, хусусан автомобил ишлаб чиқаришга таъсир қилиши мумкин. Агар Хитой ноёб ер минералларига чекловларни кенгайтирадиган бўлса, бу Япония иқтисодиётига сезиларли зарар етказади. Илмий таҳлилларга кўра, уч ойлик чеклов 4,2 миллиард доллар зарар келтириши, бир йиллик эса ялпи ички маҳсулотнинг 0,43 фоизини қисқартириши мумкин.

Япония ҳукумати Хитойнинг чекловлари кенгайтирилса жавоб чораларини кўриши мумкинлигини билдирган. Шу билан бирга, Хитой Япония маҳсулотларига қарши текширувни бошлади. Мамлакатлар ўртасидаги тортишув 2012-йилда юзага келган орол масаласидаги можарога ўхшаш тарзда давом этиши кутилмоқда.