Қатар базасидан чиқиш бошланди, Эрон осмони қайта очилди

Минтақадаги вазият АҚШ–Эрон ўртасида янги тўқнашув эҳтимоли ҳақидаги хавотирлар кучайгани фонида янада таранглашмоқда. ОАВ хабарларига кўра, АҚШ Қатардаги Ал-Удейд ҳарбий авиабазасидан айрим ходимларини эҳтиёт чораси сифатида олиб чиқишни бошлаган. Манбалар буни “постура ўзгариши” дея баҳолаб, катта кўламли эвакуация эмаслигини таъкидлаган; Қатар расмийлари ҳам бу қадамни ҳозирги минтақавий кескинлик билан изоҳлаган.

Шу орқали минтақадаги хавфсизлик “режими” кучайтирилаётгани сезилмоқда. Чунки бундай базалардаги ҳар қандай ҳаракат оддий логистика эмас — бу, одатда, хавф-хатарлар бўйича сигнал сифатида қабул қилинади.

Бу фон ортида Эрон ҳаво ҳудуди ҳам қисқа муддатли чекловлардан кейин қайта очилди. Reuters маълумотларига кўра, Эрон деярли бир неча соатга яқин ҳаво ҳудудини қатъий чеклаган, кейин эса парвозларга рухсат қайта тикланган. Парвозларни кузатиш хизматлари маълумотларида айрим самолётлар яна Теҳрон томон йўл олгани кўринган.

Ички вазиятга келсак, сўнгги ҳафталарда Эронни қамраб олган оммавий норозилик чиқишлари асосан сусайгани ҳақида ҳам хабарлар бор. Бироқ қурбонлар сони бўйича тасдиқланган ягона рақам йўқ: расмийлар аниқ статистика бермаган, айрим маҳаллий манбалар камида 100+ хавфсизлик ходими ҳалок бўлганини тилга олади, мухолифат ва ҳуқуқ ҳимоячилари эса қурбонлар сони анча юқорилигини айтмоқда.

Мавзунинг энг кескин нуқтаси — эҳтимолий қатллар ҳақидаги даъволар. Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Арақчи намойишларда қатнашганларни оммавий қатл қилиш режаси борлиги ҳақидаги иддаоларни рад этган. Бу баёнот АҚШ президенти Доналд Трамп “намойишчилар ўлдирилиши тўхтатилгани” бўйича гапирганидан кейин янграгани қайд этилмоқда.

Хулоса шу: ҳавода парвозлар тиклангани — “тенглашув” белгисига ўхшайди, аммо ердаги геосиёсий нерв ҳамон таранг. Ҳозирги сценарийда ҳар икки томоннинг ҳар бир қадами (ҳатто “кичик чора” ҳам) катта хабарга айланяпти — ва минтақадаги ҳар бир давлат шу тўлқиннинг зарбасини ҳисоблаб турибди.