Сурияда тарихий келишув: Тинчлик ўрнатилди ва курдлар таслим бўлди

Суриянинг ўтиш даври президенти Аҳмад аш-Шаръа курдларнинг «Сурия демократик кучлари» (SDF) билан ниҳоят ўт очишни тўхтатиш бўйича келишувга эришди. Бу келишув мамлакатдаги қуролли тўқнашувларни тўхтатиш ва давлат яхлитлигини тиклаш йўлидаги энг муҳим қадам сифатида баҳоланмоқда. SANA агентлигининг хабарига кўра, эндиликда барча фронтларда қуроллар отилмайди.

Курдлар учун оғир шартлар ва интеграция

Янги ҳужжат нафақат урушни тўхтатишни, балки курд маъмурияти ва уларнинг ҳарбий бўлинмаларини Сурия давлат тузилмаларига тўлиқ қўшиб юборишни назарда тутади.

• Мухториятнинг тугаши: Кўп йиллар давомида ўз назоратидаги ҳудудларда мустақил бошқарувни орзу қилган курдлар учун бу катта сиёсий зарба бўлди.

• Учрашув ва об-ҳаво: Аш-Шаръа SDF қўмондони Мазлум Абди билан 18 январь куни юзма-юз учрашиши керак эди, бироқ ноқулай об-ҳаво сабаб музокаралар 19 январга кўчирилди.

Ҳарбий зафарлар: Стратегик ГЭС қўлга киритилди

Келишув имзоланиши арафасида Сурия ҳукумат қўшинлари муҳим ҳарбий муваффақиятларга эришди:

1. Ат-Табка шаҳри: Ҳукумат кучлари курдларни ушбу стратегик нуқтадан сиқиб чиқарди. Бу ерда СССР кўмагида қурилган, мамлакат учун ҳаётий муҳим бўлган йирик ГЭС жойлашган.

2. Электр таъминоти: Янги маъмурият йиллар давомида курдлар қўлида бўлган ушбу станцияни қайта ишга тушириб, маҳаллий аҳолини ёруғлик билан таъминлашга ваъда бермоқда.

3. Ҳалаб атрофи: Ҳукумат қўшинлари Дайр-Хафир, Мескена ва жами 34 та қишлоқни ўз назоратига олди. Юзлаб курд жангчилари таслим бўлди.

Берлин ташрифи нима учун қолдирилди?

Суриядаги беқарор сиёсий вазият ва ўт очишни тўхтатиш жараёни сабабли Аҳмад аш-Шаръанинг Германияга режалаштирилган сафари бекор қилинди. У Берлинда канцлер Фридрих Мерц билан учрашиб, 14 йиллик урушдан кейин мамлакатни тиклаш ва қочқинларни қайтариш масалаларини муҳокама қилиши керак эди.

Аш-Шаръа ким: «Ал-Қоида»дан президентликкача

Суриянинг янги раҳбарининг ўтмиши анча шов-шувли:

• Исломий ўтмиш: Илгари Абу Муҳаммад ал-Жуланий номи билан танилган аш-Шаръа 2003 йилда Ироқда «Ал-Қоида» сафида жанг қилган ва АҚШ қамоқхонасида 5 йил ўтирган.

• Асаднинг ағдарилиши: У 2017 йилда «Ҳайъат Таҳрир аш-Шом» гуруҳини тузиб, Башар Асад тузумига қарши курашни бошлаб юборган эди.

• Янги қиёфа: Эндиликда у ўзининг радикал ўтмиши ортда қолганини ва Сурияни демократик ва тинч йўл билан тикламоқчи эканини таъкидламоқда.

Ҳалаб атрофидаги жанглар сабабли 155 мингга яқин аҳоли ўз уйларини тарк этишга мажбур бўлган эди. Ушбу янги келишув минглаб сурияликларга тинч ҳаётга қайтиш умидини бермоқда.

Сизнингча, курд ҳарбийларининг давлат армиясига қўшилиши Сурияда узоқ муддатли барқарорликни таъминлай оладими?