АҚШ ва ЖССТ ўртасидаги кўп йиллик алоқалар расман узилди
Дональд Трамп маъмурияти Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти билан ҳамкорликни бутунлай тўхтатиш ҳақидаги якуний қарорини эълон қилди. Бу билан Қўшма Штатлар ўзининг энг йирик донорлик мақомига чек қўйди ва халқаро тиббиёт майдонини тарк этди. АҚШ расмийлари ушбу қадамни ташкилотнинг пандемия давридаги «нотўғри бошқаруви» ва Хитой таъсирига берилгани билан изоҳламоқда.
Пандемия давридаги ихтилоф ва ислоҳотлар инқирози
АҚШ Соғлиқни сақлаш вазирлигининг таъкидлашича, ЖССТ COVID-19 инқирози вақтида ўз вазифасини лозим даражада бажара олмаган ва ички тизимли ислоҳотларни амалга оширишга ожизлик қилган. Вашингтоннинг фикрича, ташкилот айрим аъзо давлатларнинг сиёсий босимлари остида қолган ва бу халқаро соғлиқни сақлаш хавфсизлигига путур етказган.
ЖССТнинг муносабати: «Дунё учун катта йўқотиш»
Ташкилот раҳбари Тедрос Гебреисус АҚШнинг бу қарорини кескин қоралаб, бу нафақат Вашингтон, балки бутун инсоният учун фожиали йўқотиш эканини билдирди. У ташкилотнинг ОИВ, полиомиелит ва оналар ўлимига қарши курашдаги мислсиз ютуқларини эслатиб ўтди.
-
Пандемия шартномаси: 2025 йилнинг апрель ойида дунёнинг барча давлатлари вакциналарни адолатли тақсимлашни назарда тутувчи янги шартномани имзолади, фақат АҚШ бу жараёндан четда қолди.
Молиявий зарба ва дастурларнинг тўхтатилиши
Вашингтон 2024 ва 2025 йиллар учун белгиланган 260 миллион долларлик аъзолик бадалларини тўлашдан бош тортди. Бу эса ташкилотда ходимларнинг оммавий қисқаришига ва юзлаб муҳим тиббий лойиҳаларнинг ёпилишига сабаб бўлди.
-
Ходимларни чақириб олиш: Америкалик мутахассислар ЖССТнинг Женевадаги штаб-квартираси ва барча ҳудудий бўлимларидан қайтариб олинди.
-
Лойиҳалар инқирози: Юзлаб қўшма дастурлар ва илмий тадқиқотлар молиялаштириш тўхтагани сабабли тўлиқ якунланди.
Умид ва келажакдаги хатарлар
Трамп ўз ваколатларини ижро этишга киришган илк кунларидаёқ ушбу фармонни имзолаган бўлса-да, ЖССТ раҳбарияти ҳали ҳам АҚШнинг қайтишидан умидвор. Ташкилотнинг фикрича, миллионлаб одамларнинг ҳаёти ва фаровонлиги айнан шу ҳамкорликка боғлиқ бўлиб қолмоқда. Қарорнинг қайта кўриб чиқилиши глобал соғлиқни сақлаш тизимини тиклаш учун ягона чора сифатида кўрилмоқда.
Сизнингча, АҚШнинг Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотидан чиқиши дунёда янги пандемияларга тайёргарлик кўриш жараёнига қандай таъсир қилади?