Ўзбекистонда БАА сармояси билан қанча корхона фаолият юритмоқда?
Миллий статистика қўмитаси келтирган маълумотларга кўра, 2026 йил 1 январь ҳолатига Ўзбекистонда БАА капитали иштирокида жами 414 та корхона ишлаб турибди. Эътиборли томони — уларнинг асосий қисми анъанавий тарзда Тошкент шаҳри ҳиссасига тўғри келади.
Рақамлар таркиби ҳам қизиқ: 414 та корхонанинг 141 таси қўшма корхона (маҳаллий ва хорижий ҳамкорликда), 273 таси эса тўлиқ хорижий корхона ҳисобланади. Бу, оддий қилиб айтганда, икки давлат ўртасидаги инвестицион ҳамкорлик “гапда эмас, амалда” кетяпти дегани.
Ҳудудлар кесимида тақсимот қуйидагича:
- Тошкент шаҳри — 304 та
- Тошкент вилояти — 32 та
- Самарқанд вилояти — 16 та
- Сирдарё вилояти — 11 та
- Қорақалпоғистон Республикаси — 8 та
- Андижон вилояти — 8 та
- Бухоро вилояти — 7 та
- Жиззах вилояти — 6 та
- Наманган вилояти — 6 та
- Навоий вилояти — 5 та
- Қашқадарё вилояти — 4 та
- Фарғона вилояти — 4 та
- Хоразм вилояти — 2 та
- Сурхондарё вилояти — 1 та
Таҳлилга кўра, бу корхоналарнинг қарийб 73 фоизи Тошкент шаҳри ҳиссасига тўғри келяпти. Бу ҳолатни “пойтахтда пул айланади” дебгина тушунтириш камлик қилади: логистика, кадрлар бозори, банк-молия инфратузилмаси, хизматлар сифати ва бизнес учун қулай муҳит — ҳаммаси бир жойда жамланган.
Қайси йўналишлар “топ”да?
БАА инвесторлари иштирокидаги корхоналар асосан қурилиш, кўчмас мулк, савдо, энергетика, саноат, хизмат кўрсатиш ҳамда логистика каби соҳаларда фаолият юритмоқда. Яъни пул фақат “девор”га эмас, айланма иқтисодга ҳам киряпти.
Энг муҳим хулоса: статистикадаги бу рақамлар ҳозирги ҳолатни кўрсатади, лекин тренд келажакни айтаяпти — ҳамкорлик кенгаяди, янги лойиҳалар кўпаяди. Фақат битта нарса аниқ: ҳудудлар ҳам бу “инвестиция харитаси”да кўпроқ улуш олиши учун инфратузилма ва қулай шарт-шароит бўйича рақобатни кучайтириши керак.