«Толибон» чолғу-асбобларини ёқиб юборди: мусиқага қарши катта зарба...

Афғонистонда мусиқага нисбатан тақиқлар яна бир бор қаттиқ тарзда намоён бўлди. Афғонистон Халқаро ташкилоти берган маълумотларга кўра, "Толибон" ҳаракати вакиллари Парвон вилоятида тинч аҳолидан йиғилган тахминан 500 та мусиқа асбобини оммавий тарзда ёқиб юборишганини айтган.

Қўшни Лагмон вилояти расмийлари ҳам бу каби “рейд”лар натижасида 100 тадан ортиқ мусиқа асбоблари йўқ қилинганини маълум қилган. Шу тариқа, икки вилоятдаги ҳолат бир вақтнинг ўзида мусиқага қарши кампания янада кенгаяётганини кўрсатяпти.

Афғонистон давлат телевидениеси тарқатган хабарларга ишонилса, ахлоқ полицияси (яхшиликка даъват ва ёмонликдан қайтариш тузилмаси) охирги бир йил давомида айнан шу мақсад учун чолғуларни йиғиб келган. Яъни бу “бир кундаги акция” эмас, олдиндан режалаштирилган узоқ жараён.

Ахлоқ полицияси аъзоси Абдул Можиб Ҳанафийнинг сўзларига кўра, йўқ қилинган ашёлар орасида гармониялар, таблас (қўш барабан), томбаклар (форс барабани), дафлар, шунингдек карнайлар ва турли аудио ускуналар ҳам бўлган. Бошқача айтганда, гап фақат “бир-икки чолғу” ҳақида эмас — бутун бир маданий муҳитга тегишли инвентар йўқ қилинган.

Мазкур йўналишдаги сиёсат янги эмас. 2021 йил август ойида ҳокимиятни қайта қўлга киритганидан бери "Толибон" ҳаракати мусиқа қўйиш, ижро этиш ва омма олдида янгратишга нисбатан кескин чекловларни кучайтиргани қайд этилади.

Сўнгги йиллар давомида турли ҳудудларда ўнлаб одамлар ушлангани, минглаб мусиқа асбоблари мусодара қилиниб йўқ қилингани ҳақида ҳам хабарлар чиққан. Шунингдек, меҳмонхона ва тўй-томоша билан боғлиқ жойлар эгаларига оммавий тадбирларда мусиқага йўл қўймаслик бўйича огоҳлантиришлар кучайгани айтилмоқда.

Бу воқеа атрофидаги муҳокамалар эса табиий: бир томонда “қоидаларни қатъийлаштириш” деган талқин, иккинчи томонда эса санъат ва маданиятга босим кучайиб, жамиятнинг руҳий ҳаёти янада қисқариб бораётгани ҳақида хавотирлар. Ҳар қалай, Афғонистонда мусиқа мавзуси ҳали узоқ вақт катта баҳслар марказида қолади.