Οι βιομηχανίες της Γερμανίας αρχίζουν να κοιτάνε όλο και περισσότερο προς το εξωτερικό
Η φυγή δραστηριοτήτων στο εξωτερικό από περισσότερες γερμανικές επιχειρήσεις αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους που εξακολουθεί αντιμετωπίζει η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης η οποία προσπαθεί να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της.
Με τα μάτια στραμμένα στις αποφάσεις της μεγαλύτερης αυτοκινητοβιομηχανίας της Γηραιάς Ηπείρου, της Volkswagen, η οποία προχωρά στη μεγαλύτερη αναδιάρθρωση της ιστορίας της, η γερμανική ένωση αυτοκινητοβιομηχανιών VDA έχει προειδοποιήσει ότι ο κλάδος βρίσκεται σε κρίση.
Το 72% των εταιρειών εξετάζει να μειώσει τις επενδύσεις στη Γερμανία. Αυτό μπορεί να γίνει είτε κάνοντάς τις τελικά στο εξωτερικό (28%), είτε αναβάλλοντάς τις (25%), είτε ακυρώνοντάς τις ολοκληρωτικά (19%) δείχνουν στοιχεία που μετέδωσε το Reuters. Το 2025 τα δύο τρίτα από 124 εταιρείες του κλάδου εξέτασαν περικοπές θέσεων εργασίας στη Γερμανία, με το 87% να κάνουν λόγο για μειονέκτημα απέναντι στον ανταγωνισμό.
Και στα χημικά όμως, έναν ακόμη πολύ σημαντικό κλάδο εξαγωγικής δραστηριότητας της Γερμανίας, τα πράγματα δεν είναι τόσο καλά όσο παλιότερα. Ο συγκεκριμένος κλάδος αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας της χώρας, όντας τρίτος σε δραστηριότητα μετά την αυτοκινητοβιομηχανία και την ανάπτυξη και κατασκευή άλλων μηχανημάτων. Δημιουργεί εκατοντάδες δισεκατομμύρια σε ετήσια έσοδα και απασχολεί άμεσα περίπου μισό εκατομμύριο ανθρώπους.
Έχει πληγεί από κρίση τα τελευταία χρόνια, η οποία έχει επιβαρυνθεί από το υψηλό κόστος ενέργειας, την αδύναμη εγχώρια και ευρωπαϊκή οικονομία και τον έντονο ανταγωνισμό από το εξωτερικό.
Τα συνολικά έσοδα που παράγουν οι γερμανικές εταιρείες χημικών έχουν μειωθεί κατά περίπου 22% από το 2022, στα 220 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025, σύμφωνα με τον κλαδικό φορέα VCI. Ο φορέας ο οποίος εκπροσωπεί περίπου 2.300 εταιρείες δεν βλέπει μάλιστα σημάδια ανάκαμψης, με πιθανή στασιμότητα ή περαιτέρω μείωση της παραγωγής φέτος.
Κρίσιμος παράγοντας για την ανταγωνιστικότητα εκεί θεωρείται η μείωση του κόστους φυσικού αερίου που επηρεάζεται από τον πόλεμο στην Ουκρανία αλλά και τη Μέση Ανατολή.
Η φυγή στο εξωτερικό
Η Ένωση Εμπορικών και Βιομηχανικών Επιμελητηρίων της Γερμανίας (DIHK) σημειώνει ότι οι πιέσεις κόστους στη γερμανική βιομηχανία έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά, ωθώντας πολλές εταιρείες να σχεδιάσουν μεγαλύτερες επενδύσεις στο εξωτερικό.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η DIHK και παρουσίασε η Deutsche Welle, το 43% των βιομηχανικών εταιρειών σχεδιάζουν ξένες επενδύσεις φέτος, τρεις ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερες από το προηγούμενο έτος. Ως αιτίες αναφέρονται το αυξανόμενο κόστος, τα διαρθρωτικά προβλήματα και αδύναμες οικονομικές συνθήκες στη Γερμανία.
Σύμφωνα επίσης με στοιχεία από του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών Leibniz Halle (IWH), οι άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό από γερμανικές εταιρείες είναι πολύ κάτω από τα κορυφαία επίπεδα, αναφέρουν οι ίδιες πηγές.
Στατιστικά στοιχεία της κεντρικής τράπεζας της χώρας, (Bundesbank), η οποία παραμένι πάντως πιο αισιόδοξη για την κατάσταση, έδειχναν τέτοιες ετήσιες αξίες συναλλαγών 120 δισεκατομμυρίων ευρώ μεταξύ 2017 και 2022. Αντίθετα, τα στοιχεία για το 2024 δείχνουν συναλλαγές 80 δισ ευρώ και για το 2025 κάτω από 100 δισ ευρώ.
Ο ρόλος της Ασίας
Η έρευνα αποκαλύπτει σημαντικές μετατοπίσεις στις περιοχές-στόχους για τις γερμανικές ξένες επενδύσεις. Η Βόρεια Αμερική χάνει την ελκυστικότητά της, με το μερίδιο των γερμανικών εταιρειών που σχεδιάζουν επενδύσεις εκεί να μειώνεται από 48% σε 44%.
Αντίθετα το ενδιαφέρον για την Ασία αυξάνεται. Σύμφωνα με το DIHK το μερίδιο των γερμανικών βιομηχανιών που επενδύουν στην Κίνα αυξάνεται από 31% σε 34%. Η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού εκτός της Κίνας αποκτά επίσης μεγαλύτερη σημασία, με την αύξηση του μεριδίου να καταγράφεται από 21% σε 26%.