Παράλληλοι κόσμοι
Στο τελευταίο τέταρτο του περασμένου αιώνα ήταν διαδεδομένο, ιδίως στη Δυτική Ευρώπη, να απευθύνουν οι δημοσιογράφοι στους πολιτικούς ερωτήσεις του τύπου «γνωρίζετε πόσο κάνει το εισιτήριο του μετρό (ή του λεωφορείου)». Σκοπός των ερωτήσεων αυτών ήταν να «πιαστούν αδιάβαστοι» οι πολιτικοί, να μην μπορούν να απαντήσουν και άρα να φανεί πόσο απομακρυσμένοι ήταν από την ζωή των «απλών ανθρώπων». Βεβαίως, σύντομα η τεχνική έχασε την αποτελεσματικότητά της, γιατί οι υποψήφιοι πήγαιναν στις σχετικές συνεντεύξεις έχοντας απομνημονεύσει όλα τα σχετικά στοιχεία. Συνδυαζόταν αυτό και με επιλεκτικές φωτογραφίσεις εντός μαζικών μέσων μεταφοράς, ως απόδειξη ότι ήταν «κοντά στον λαό και τα προβλήματά του».
Με αυτή την έννοια μικρή σημασία θα είχε σήμερα να δοκιμάζαμε να κάνουμε την ίδια δοκιμασία – άλλωστε οι επικοινωνιολόγοι πάντα φροντίζουν να καλύπτουν αυτό το κεφάλαιο με κατάλληλα «σκονάκια». Ομως, μια άλλη δοκιμασία θα μπορούσε να ήταν χρήσιμη: η ερώτηση εάν και πώς θα μπορούσε να τα βγάλουν πέρα με τον – πρόσφατα αυξημένο – κατώτατο μισθό, δηλαδή με 772 ευρώ καθαρά. Και εάν αυτό φαίνεται κάπως υπερβολικό, θα μπορούσαμε να κάνουμε την ίδια δοκιμή με τα 923,02 ευρώ καθαρά του πρωτοδιοριζόμενου εκπαιδευτικού – που σημειωτέον σε ετήσια βάση είναι Χ12 και όχι Χ14 όπως συμβαίνει με τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα, κάτι που σημαίνει ότι μηνιαία ένας πρωτοδιοριζόμενος εκπαιδευτικός παίρνει περίπου είκοσι ευρώ παραπάνω μηνιαίως από έναν εργαζόμενο που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό.
Ακόμη και εάν διπλασιάσουμε αυτές τις αποδοχές, υποθέτοντας ότι έχουμε να κάνουμε με παντρεμένα ζευγάρια με ανάλογες αποδοχές, πάλι συνειδητοποιούμε ότι δύσκολα μπορεί να καλυφθεί το κόστος ενός νοικοκυριού, δηλαδή το κόστος ενοικίου ή της δόσης ενός δανείου, της ηλεκτρικής ενέργειας, του πετρελαίου ή φυσικού αερίου για τη θέρμανση, των τηλεφωνικών συνδέσεων, η δόση για ένα αυτοκίνητο μικρού κυβισμού και φυσικά τα ετήσια έξοδα ενός παιδιού, ιδίως εάν είναι σε ηλικία που χρειάζεται φροντιστήρια (για την ιστορία μία/ένας εκπαιδευτικός με δύο παιδιά και 10-12 χρόνια προϋπηρεσία παίρνει 1.240 ευρώ καθαρά, άρα τα έσοδα του νοικοκυριού σε μηνιαία βάση είναι 2.480 ευρώ, κάτι που σημαίνει ότι πράγματα δεν βελτιώνονται ιδιαίτερα με την αυξημένη προϋπηρεσία). Και όλα αυτά παρότι έχουν υπάρξει οι ονομαστικές αυξήσεις τις οποίες υπερπροβάλλει η κυβέρνηση, αποφεύγοντας συνήθως να τις αποπληρώσει γιατί τότε θα έβλεπε κανείς ότι εξανεμίζονται.
Το γεγονός ότι με βάση τα στοιχεία από την Εργάνη το μεγαλύτερο ποσοστό των μισθωτών το 2025 εξακολουθούσε να αμείβεται κάτω από 1.500 ευρώ μηνιαίως, σημαίνει ότι παρότι μειώθηκε το μέγεθος όσων αμείβονταν κάτω από το «ψυχολογικό όριο» των 1.000 ευρώ, η μεγάλη πλειονότητα των μισθωτών στη χώρα μας παραμένει χαμηλόμισθη, με τον δημόσιο τομέα να αποτελεί ολοένα και περισσότερο μέρος του προβλήματος. Κάτι που εξηγεί γιατί η κοινωνική δυσαρέσκεια έχει πραγματικό κοινωνικό βάθος και δεν είναι παρενέργεια υποτιθέμενης τοξικότητας της πολιτικής αντιπαράθεσης.