Ο εφιάλτης της κρίσης χρέους απειλεί ξανά την Ευρώπη

Στη Γαλλία η κυβέρνηση μειοψηφίας στοχεύει ξανά στη μείωση του ελλείμματος, προτείνοντας προϋπολογισμό για το 2027 που περιλαμβάνει μέτρα εξοικονόμησης ύψους 54 δισ. ευρώ. Με τον τρόπο αυτό ανοίγει τον δρόμο για πιθανή σύγκρουση με τα άλλα κόμματα του κοινοβουλίου που θα μπορούσε να οδηγήσει στην πτώση της κυβέρνησης.

Την ίδια στιγμή κορυφαίοι παράγοντες του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης προειδοποιούν ότι το χρέος αυξάνεται με επικίνδυνους ρυθμούς. Γαλλία και Ιταλία βρίσκονται στο επίκεντρο της προσοχής των αγορών ομολόγων στην Ευρώπη, με τις αποδόσεις των 10ετών τίτλων τους να ανοίγουν την εβδομάδα στο 4,56% και 4,43% αντίστοιχα. Της Ελλάδας οι αποδόσεις διαμορφώνονταν στο 4,30%.

Ο πρωθυπουργός της Γαλλίας Σεμπαστιάν Λεκορνί ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει στο κοινοβούλιο προσχέδιο προϋπολογισμού που θα μειώνει το έλλειμμα στο 5% του ΑΕΠ έως το 2027, κυρίως μέσω σημαντικών περικοπών στις συνταξιοδοτικές δαπάνες και μειώσεων στα έξοδα των κυβερνητικών υπουργείων, εξαιρουμένου του τομέα της άμυνας. Η ασθενέστερη του αναμενομένου ανάπτυξη και το αυξανόμενο κόστος των τόκων έχουν εμποδίσει τις κυβερνητικές προσπάθειες για μείωση του ελλείμματος φέτος από το 5,1% που καταγράφηκε στα τέλη του 2025, αφήνοντας τη Γαλλία με ακόμη μεγαλύτερο δημοσιονομικό κενό. Ο Λεκορνί επιδιώκει να διατηρήσει το έλλειμμα κάτω από το 5,5% έως το τέλος του τρέχοντος έτους.

Περικοπές δαπανών

Το προσχέδιο του προϋπολογισμού «αποτελεί μια τολμηρή πρόταση για την περικοπή των δημόσιων δαπανών σε μια χώρα που εξαρτάται υπερβολικά από αυτές», δήλωσε ο Λεκορνί σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Le Figaro». «Πρόκειται για πολιτικό ρίσκο. Το γνωρίζω πολύ καλά αυτό». Ενόψει των προεδρικών εκλογών του Απριλίου, ο Λεκορνί δέχεται πιέσεις να βελτιώσει τη συνεχώς επιδεινούμενη κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της Γαλλίας, καθώς εντείνεται η αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές ομολόγων.

Τα υψηλότερα επιτόκια αναμένεται να επιβαρύνουν την κυβέρνηση με κόστος τόκων ύψους 65 δισ. ευρώ φέτος – ποσό αυξημένο κατά 25% σε σχέση με το 2025 και μεγαλύτερο από τους προϋπολογισμούς για την παιδεία ή την άμυνα. Ο Λεκορνί προέβλεψε ότι το κόστος δανεισμού ενδέχεται να αυξηθεί κατά επιπλέον 10 δισ. ευρώ το επόμενο έτος.

Η διαφορά (spread) μεταξύ των γαλλικών και των γερμανικών ομολόγων 10ετούς διάρκειας – ένας δείκτης που παρακολουθείται στενά από τους επενδυτές – έχει διευρυνθεί στις σχεδόν 100 μονάδες βάσης, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το 2012, την περίοδο της χρηματοπιστωτικής κρίσης στην ευρωζώνη.

Η γαλλική οικονομία παρουσιάζει στασιμότητα, με την κυβέρνηση να αναμένει ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ μόλις 0,5% για φέτος – ποσοστό που αντιστοιχεί στο μισό της αρχικής πρόβλεψης.

Ολα αυτά την ώρα που οι ψηφοφόροι εκφράζουν αυξανόμενη δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής, καθιστώντας μη δημοφιλή οποιαδήποτε περικοπή στα κοινωνικά επιδόματα ή αύξηση της φορολογίας. Τις τελευταίες ημέρες, ψαράδες απέκλεισαν το λιμάνι της Νίκαιας διαμαρτυρόμενοι για την άνοδο των τιμών της ενέργειας, αναζωπυρώνοντας τον φόβο για την επιστροφή του κινήματος των «κίτρινων γιλέκων» («gilets jaunes») με μαζικές διαδηλώσεις.

Στην Ιταλία

Στην Ιταλία ο υπουργός Οικονομίας Τζιανκάρλο Τζορτζέτι προειδοποίησε ότι το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους της χώρας αυξάνεται με «ανησυχητικό ρυθμό» λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων. Ο πληθωρισμός είναι βέβαιο ότι θα αυξηθεί εάν συνεχιστούν οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, ανέφερε ο Τζορτζέτι.

Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο δημοσιονομικό της πλάνο, η Ιταλία προβλέπει ότι το δημόσιο χρέος της θα κορυφωθεί φέτος στο 139% του ΑΕΠ περίπου, ξεπερνώντας την Ελλάδα και καθιστώντας τη χώρα με το υψηλότερο χρέος στην ευρωζώνη.