Κίνημα κατά της «σκόπιμης καταστροφής» βιντεοπαιχνιδιών
Ένα μείζον ζήτημα που αφορά τα δικαιώματα των καταναλωτών στην ψηφιακή εποχή βρέθηκε στο επίκεντρο της τελευταίας Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο στα τέλη Μαΐου. Οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών «Σταματήστε την καταστροφή των βιντεοπαιχνιδιών» (“Stop destroying videogames”) παρουσίασαν ενώπιον των ευρωβουλευτών το πρόβλημα της «σκόπιμης καταστροφής» ψηφιακών τίτλων.
Πρόκειται για την πρακτική μεγάλων εταιρειών διανομής να απενεργοποιούν αυθαίρετα και εξ αποστάσεως τη λειτουργία παιχνιδιών όταν σταματούν να τα υποστηρίζουν, καθιστώντας τα εντελώς άχρηστα για τους αγοραστές τους. Οι καταναλωτές απαιτούν πλέον ένα σαφές νομικό πλαίσιο που θα εγγυάται την «άπειρη» διάρκεια ζωής των παιχνιδιών, εργαλεία για την αυτόνομη διατήρησή τους από την κοινότητα ή, εναλλακτικά, δίκαιες αποζημιώσεις.
Ο Μορίτς Κάτσνερ, Γερμανός διευθυντής του κινήματος καταναλωτών, ξεκαθάρισε τη θέση της πρωτοβουλίας δηλώνοντας στo EFE:
«Όταν μια εταιρεία σταματά να υποστηρίζει ένα παιχνίδι που οι άνθρωποι έχουν ήδη αγοράσει και πληρώσει, πρέπει να το αφήνει σε λειτουργική κατάσταση. Απαιτούμε αυτό για το οποίο πληρώσαμε να μην μπορεί να καταστραφεί εσκεμμένα. Υπάρχει σαφής ανάγκη για μια νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία».
Ως εναλλακτικές λύσεις, η πρωτοβουλία προτείνει την τροποποίηση του μελλοντικού νόμου της ΕΕ για την ψηφιακή δικαιοσύνη ή την προσθήκη αυτής της πρακτικής στην οδηγία του 1993 για τις καταχρηστικές ρήτρες. Εάν οι εταιρείες αρνούνται να κρατήσουν ανοιχτούς τους διακομιστές, θα πρέπει νομικά να επιτρέπεται στους ίδιους τους χρήστες να «αναστήσουν» το παιχνίδι χωρίς τον φόβο δικαστικών διώξεων, ενώ ως έσχατη λύση θεωρείται δίκαιη η πλήρης επιστροφή χρημάτων.
Από την πλευρά του, ο νομικός σύμβουλος της πρωτοβουλίας, Αλμπέρτο Ιδάλγο, υπογράμμισε ότι αυτή η επιζήμια πρακτική πηγάζει από τη «θέση ισχύος» των πλατφορμών, οι οποίες συντάσσουν τους όρους των συμβολαίων κατά το δοκούν, αφήνοντας στους καταναλωτές μόνο την επιλογή να αποδεχτούν τις ρήτρες ή να μείνουν εκτός ψηφιακής αγοράς. Ο Ιδάλγο τόνισε ότι η νομοθεσία έχει μείνει πίσω σε σχέση με την τεχνολογική εξέλιξη, καθώς τα παιχνίδια είναι πλέον σχεδόν αποκλειστικά ψηφιακά και εξαρτώνται απόλυτα από μια αυτόματη αποσύνδεση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει την επίσημη πρότασή της στις 16 Ιουνίου 2026. Ωστόσο, οι διοργανωτές της πρωτοβουλίας εκφράζουν επιφυλάξεις, καθώς φοβούνται ότι οι Βρυξέλλες θα περιοριστούν σε μη νομοθετικά μέτρα, όπως η απλή υποχρέωση των εταιρειών να ενημερώνουν εκ των προτέρων τον καταναλωτή για το επικείμενο κλείσιμο, κάτι που θεωρούν εντελώς ανεπαρκές.
Παρά τις ανησυχίες, οι εκπρόσωποι χαιρέτισαν τη στήριξη των ευρωβουλευτών και τις δηλώσεις του Ευρωπαίου Επιτρόπου Απόστολου Τζιτζικώστα, ο οποίος αναγνώρισε την πολυπλοκότητα του ζητήματος και τόνισε το «δικαίωμα των καταναλωτών να απολαμβάνουν τις υπηρεσίες για τις οποίες έχουν πληρώσει».
Η πρωτοβουλία, η οποία έχει συγκεντρώσει 1,3 εκατομμύριo υπογραφές στην ΕΕ, προωθείται παράλληλα σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστραλία, η Βραζιλία, αλλά και στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ, όπου ήδη προετοιμάζεται ένας ακόμα πιο αυστηρός νόμος, γεγονός που, σύμφωνα με τον Κάτσερ, θα πρέπει να κινητοποιήσει την Ευρώπη ώστε να μην χάσει το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα στην προστασία των χρηστών.