Ποιος θα διαδεχθεί τον Φρίντριχ Μερτς;
Ο Ποιος θα διαδεχθεί τον καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δεν πρόλαβε να συνέλθει από το σοκ των τοπικών εκλογών στη Σαξονία-Ανχαλτ και την παρ’ ολίγον απόλυτη πλειοψηφία των εξτρεμιστών ακροδεξιών του AfD. Αύριο
τον περιμένει μία νέα δοκιμασία. Θα πρέπει να δικαιολογήσει πάλι κακά αποτελέσματα του κόμματός του CDU στις τοπικές εκλογές σε δύο ομόσπονδα κρατίδια, Βερολίνο, και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία. Και στις
δύο αναμετρήσεις αύριο είναι η ώρα των γυναικών: Στο Βερολίνο προδιαγράφεται νίκη της Ελιφ Εραλπ από την Αριστερά που βρίσκεται μπροστά από τους Χριστιανοδημοκράτες.
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία είναι η σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός, Μανουέλα Σβέζιγκ, που δίνει τη μάχη με το ακροδεξιό AfD, ενώ το CDU δεν αποκλείεται να βρεθεί για πρώτη φορά εκτός τοπικής βουλής.
Μολονότι δεν είναι παγγερμανικές εκλογές, το αποτέλεσμα αυτών των τοπικών εκλογών αποτυπώνει τη δυσφορία για τον καγκελάριο και πρόεδρο του CDU Μερτς. Ητιμωρητική ψήφος για τον Μερτς εντείνει την εσωκομματική πίεση στον καγκελάριο, η οποία τροφοδοτεί ακόμα και σενάρια αντικατάστασής του.
Μετά την πανωλεθρία στη Σαξονία-Ανχαλτ πριν από δύο εβδομάδες, η καρέκλα του χριστιανοδημοκράτη καγκελάριου τρίζει. Ο Μερτς δεν θα μεταβεί ούτε φέτος στη Νέα Υόρκη για τη γενική συνέλευση του ΟΗΕ. Θα
παραμείνει στο Βερολίνο έχοντας συγκαλέσει την ηγεσία του κόμματος ήδη αύριο το βράδυ, για να μη φορτωθεί μόνος του την αιτιολόγηση μιας ακόμη ήττας, όπως είχε συμβεί με τη συντριβή στη Σαξονία-Ανχαλτ.
Μάλιστα, στα μέσα της εβδομάδες δημοσιεύτηκε κοινή δήλωση των οχτώ τοπικών πρωθυπουργών κρατιδίων που ανήκουν στο Χριστιανοδημοκρατικό κόμμα, με την οποία εκφράζουν τη στήριξή τους στον καγκελάριο. Αίσθηση βέβαια προκάλεσε το γεγονός ότι στην επιστολή δεν αναφέρεται ούτε μία φορά το όνομα του Μερτς. «Τον στηρίζουν, χωρίς να βρουν ούτε μία καλή κουβέντα για αυτόν», σχολίασε ο Ντάνιελ Μπρέσλερ στη «Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ».
Η επιστολή των οχτώ χριστιανοδημοκρατών πρωθυπουργών, όπως και η απουσία τηςυπογραφής του βαυαρού πρωθυπουργού, Μάρκους Ζέντερ, προέδρου του αδελφού κόμματος CSU στη Βαυαρία, είναι ενδεικτική του αναβρασμού που επικρατεί στο στρατόπεδο της δεξιάς Χριστιανικής Ενωσης με την άνοδο της ακροδεξιάς AfD. ΟΖέντερ εξέφρασε δημόσια τη στήριξή του στο Μερτς. Αλλά ο Ζέντερ είναι ταυτόχρονα και ένας από τους δελφίνους για τη διαδοχή του στην περίπτωση που ο Μερτς αποφασίσει ή αναγκαστεί από τις εξελίξεις να εγκαταλείψει έπειτα από ενάμιση σχεδόν χρόνο την καγκελαρία.
Φαβορί στην περίπτωση αυτήν είναι ο χριστιανοδημοκράτης, τοπικός πρωθυπουργόςστη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, Χένρικ Βιστ. Συγκυβερνά με τους Πράσινους στο πολυπληθέστερο κρατίδιο της Γερμανίας και την
ερχόμενη άνοιξη έρχονται τοπικές εκλογές, τις οποίες θα ήθελε να κερδίσει, πριν βάλει πλώρη για την καγκελαρία στο Βερολίνο. Στη σεναριολογία περί διαδοχής του Μερτς κυκλοφόρησαν επίσης τα ονόματα του τοπικού πρωθυπουργού στο κρατίδιο της Εσης Μπόρις Ράιν και του ομοσπονδιακού υπουργού Εσωτερικών, Αλεξάντερ Ντόμπριντ από το CSU.
Το σενάριο της «εν κινήσει» διαδοχής του Μερτς έχει μια βασική αδυναμία. Προϋποθέτει την απόφασή του να παραιτηθεί. Ο Μερτς δεν έχει αφήσει να διαφανεί τέτοια πρόθεση. Ούτε μπορεί να το περιμένει κανείς από έναν πολιτικό που ήθελε πάντα να γίνει καγκελάριος και το κατάφερε στα 70 του χρόνια.
Πρόωρες εκλογές είναι απόλυτη εξαίρεση στη Γερμανία. Ακόμη και στην περίπτωση που χάσει την πλειοψηφία στο Μπούντεσταγκ, μπορεί να συνεχίσει με κυβέρνηση μειοψηφίας. Και η ανατροπή καγκελαρίου προϋποθέτει πλειοψηφία για την εκλογή άλλου προσώπου. Αλλά τέτοια πλειοψηφία δεν υπάρχει στη σημερινή ομοσπονδιακή βουλή.
Με τα δεδομένα αυτά, στους κόλπους της Χριστιανικής Ενωσης πρυτανεύει η εκτίμηση ότι σε κανέναν δεν συμφέρει σήμερα να πριονίζει την καρέκλα του καγκελάριου. Ωστόσο, ο Μερτς και το CDU θα χρειαστούν από αύριο επειγόντως τρόπο αποσυμπίεσης της εσωκομματικής δυσφορίας.
Ως βαλβίδα εκτόνωσης θα μπορούσε να επιλεγεί η αλλαγή προσώπου στην ηγεσία του κόμματος. Το έπραξαν οι προκάτοχοι του Μερτς, Μέρκελ, Σρέντερ, Κολ, αφήνοντας την προεδρία του κόμματός τους. Για όλους ήταν
η αρχή του τέλους της κυβερνητικής θητείας τους. Το ίδιο θα είναι και για τον Μερτς, αλλά στην αρχή της θητείας του στην καγκελαρία.