Мы в Telegram
Добавить новость
World News in Kyrgyz
Новости сегодня

Новости от TheMoneytizer

Дүйшөмбүнүн чакырыгы, Бишкектин жообу

Дүйшөмбүнүн чакырыгы, Бишкектин жообу

Тажикстандын бийлиги студенттерин Кыргызстанга баруудан карманып турууга чакырды. Коңшу өлкөнүн Тышкы иштер министрлигинин расмий сайтына 2-февралда жарыяланган билдирүүдө “Кыргызстандагы окуу жайларда билим алган тажик жарандарына начар мамиле жасалып жатканы” айтылган. Кыргыз тарап бул дооматты четке кагууда.

Коңшу өлкөнүн Тышкы иштер министрлиги “тажикстандык студенттер өз мекениндеги окуу жайларга которулуу үчүн керектүү документтерин кайтарып алуу суроо-талабы менен кайрылганда, Кыргызстандын жогорку окуу жайлары жасалма жол менен создуктуруп жатат” деп билдирген.

Мындан тышкары, расмий билдирүүдө Кыргызстандын компетенттүү мекемелери мамлекеттик чек ара бекеттеринде тажик студенттерин өткөрбөй койгон учурлар катталып жатканы белгиленген.

ЖОЖдун эрежеси бардык студентке бирдей 

Кыргызстандын жогорку окуу жайларында Тажикстандын 1500дөн ашуун жараны окуйт. Алардын көпчүлүгү Ош мамлекеттик университетинде, Кыргыз-Түрк “Манас” университетинде, Борбор Азиядагы Америка университетинде жана Баткен мамлекеттик университетинде билим алат.

2021-жылдагы апрель окуясынан кийин Тажикстандын Билим берүү министрлиги Бишкекке студенттердин окуусун улантууга шарт түзүп берүү өтүнүчү менен кайрылган.

Буга байланыштуу Министрлер кабинети тажикстандык студенттер үчүн чек араны ачып бергенин кабарлаган.

Билим берүү жана илим министрлигинин  басма сөз катчысы Самат Тоялиев окуу жайлар тажикстандык студенттерге тоскоолдук жаратып жатат деген маалыматты четке какты.

“Бул адамдын улутуна, мамлекетине тиешелүү маселе эмес. Кыргызстандын мыйзамдарына ылайык, жогорку окуу жайларга студенттерди кабыл алууда окуу жай менен студенттин ортосунда келишим түзүлөт. Ал келишимде тиешелүү пункттар каралган. Эгерде студент ошол келишимде каралган шарттарды толук аткарбаса, б.а. контракттын суммасын толук төлөбөсө, академиялык же башка карызы болсо, окуу жай ошол карыздар жоюлмайынча документтерин бере албайт. Бул Тажикстандын жарандарына эле эмес, Кыргызстандын өзүнүн жарандарына да тиешелүү жалпы талап. Андан башка тоскоолдуктар жок деп айта алабыз”.

2021-жылдын апрелиндеги чек ара чырынан кийин Кыргызстан Тажикстан менен чек арасын бир тараптуу жаап койгон.

Министрлер кабинети 2021-жылдын 21-майында №12 номурлуу тескемесин чыгарган. Ага ылайык Тажикстандын жарандарын Кыргызстандын аймагына өткөрүү убактылуу токтотулган.

Мындай чектөөлөр мекенине кайткан эки өлкөнүн жарандарына, алдын ала өтүнүч боюнча тизмеге кирген чет элдик же эл аралык уюмдардын дипломатиялык делегацияларынын мүчөлөрүнө, “Токтогул ГЭСин реабилитациялоо” долбооруна катышкан Тажикстандын жарандарына, товарларга жана транспорттук каражаттарга, Кыргызстандын окуу жайларында окуган тажик жарандарына тиешелүү эмес.

Октябрь айында Министрлер кабинети тажик студенттери үчүн чек араны ачып, тизме боюнча киргизе баштаган.

Чек ара кызматынын маалымат жана коммуникация башкармалыгынын башчысы Гүлмира Бөрүбаева тизмеге кирген тажик жарандарына чек арадан өтүүдө тоскоолдуктар болбогонун билдирди.

“Кыргыз Республикасынын жогорку окуу жайларында окуган же иштеген Тажикстандын жарандары Билим берүү министрлиги берген тизме боюнча киргизилет. Кыргызстандын аймагына кирүүгө укугу бар тажик жарандарын өткөрбөй койгон учур болгон жок. Билим берүү министрлиги берген тизмеде жок болуп калган студенттер менен бир-эки учур болгон. Кийин алар да тизмеге киргизилип, чек арадан өтүүгө мүмкүнчүлүк алышкан”.

Тажикстандык студенттер кодуланып жатабы?

Асрор Сохибкадамов Тажикстандын Тоолуу Бадахшан автономдуу облусунан келип Иса Ахунбаев атындагы Кыргыз мамлекеттик медициналык академиясында 4-курста окуп жатат. Ал тажикстандык студенттер тууралуу буларды айтты.

“Эч кандай тоскоолдук болгон жок. Азыркыга чейин студенттерди кимдир бирөө токтотуп же суракка алганын уккан жокмун. Университеттен көйгөйлөр болгонун да кездештирбедим. Чек ара жабылып калганда студенттерди өткөрбөй жатышкан, ошондо алар дүрбөлөңгө түшүп, айрымдары которулуп кетти. Декабрдын аягында чек араны ачып, студенттерди тизме боюнча өткөрө баштады. Кыргыз чек арачыларында Кыргызстандын окуу жайларында окуган студенттердин тизмеси бар экен. Ошол тизме боюнча эч кандай тоскоолдуксуз эле киргизип жатты. Сурак кылып же текшерип убара кылбай эле тизмеге карап өткөрүштү. Азыр окуп жатабыз”, - дейт Асрор Сохибкадамов.

Тажикстандын Тоолуу Бадахшан автономдуу облусунан келип билим алып жаткан Шер жеке коопсуздугу үчүн фамилиясын атабоону өтүндү. Ал учурда Канттагы Азия медициналык институтунун бүтүрүүчү курсунда окуйт. Шер жайкы каникулда мекенине барып келген, окуу жайда, турмуш-тиричилигинде чыр-чатактуу окуяга кабылбаганын маалымдады.

“Былтыр биздин окуу жайдан 3-4-курста окуп жаткан жети тажикстандык студент которулуп кетти. Биз акыркы курста окуйбуз, которулгубуз келген жок. Жакында кайтып келдик, аз калды, акырына чейин окуйбуз. Биз Мургаб тараптан кирдик, “Бор-Дөбө” чек ара бекетинен эч кандай көйгөйсүз эле өттүк. Текскерисинче, бизди абдан жылуу тосуп алып, “биз силер үчүн жооптуубуз” деп Бишкекке чейин коштоп келишти”.

Ош мамлекеттик университетинин маалыматына ылайык, окуу жайда азыр 402 тажикстандык студент окуп жатат. Алардын көпчүлүгү медицина факультетинде окуса, калганы педагогикалык багытта билим алат.

Чек ара азабы, онлайн окуу

ОшМУда эмгектенген тажикстандык мугалимдер жок. Апрель окуяларынан кийин 100гө чукул тажикстандык студент өз мекениндеги окуу жайларга которулуп кеткен.

Окуу жайдын маалымат катчысы Медер Ниязалиев 2021-22-окуу жылынын биринчи семестринде тажикстандык студенттерден которулуу боюнча арыз түшпөгөнүн кабарлады.

“Биринчи семестр бүттү. Эми гана которуулар боюнча арыздар кабыл алына баштайт. Бул боюнча статистика февраль айында жаңыланат. Өз өлкөсүнө барып окуусун ошол жакта улантам деген тажикстандык студенттер болсо, эми арыз бере баштайт. Ош мамлекеттик университети тарабынан тажикстандыктарга эле эмес, чет элдик студенттердин баарына бирдей мамиле жасалат. Тажикстандыкпы, өзбекстандыкпы, индиялык же пакистандык студент болобу – баарына бирдей мамиле жасалат. Тажикстандык студенттердин Ош мамлекеттик университетинде билим алуусуна чек арадагы чыр-чатактар таасир этпейт”.

Тажикстан менен чектеш Баткен облусундагы мамлекеттик университетинин ректору Айдарбек Гыязов окуу жайда окуган тажикстандык студенттердин баарына окуусун улантуу үчүн чакыруу каты берилгенин, бирок, алардын баары мекенинде аралыктан онлайн окуп жатканын билдирди.

“Баткен мамлекеттик университетинде эки тажикстандык студент окуйт. Бири - Сүлүктү гуманитардык институту жана Баткен мамлекеттик университетинин башкы мекемесинде. Жалпысынан 156 студент сырттан окуу бөлүмүндө, 45 студент күндүзгү бөлүмдө билим алууда. Тажикстандын студенттерине эч кандай кысым жок. Студенттердин чек арадан өтүү кыйынчылыгына байланыштуу алардын суранычы менен окуу жылынын башында гибриддик окуу формасын киргизгенбиз. Өткөндө өкмөт чек араны ачкандан кийин аларга кат жөнөткөнбүз. Бирок алар бүгүнгө чейин келе элек, онлайн формада окуусун улантып жатышат. Азыр сессия башталган, контракт төлөп жатышат. Которулуп кеткен же арыз берген тажик студенти болгон жок. Эгерде кандайдыр бир студент которулуп кетүүнү кааласа, жобо боюнча толук акысы бар. Бизде Тажикстандан келип иштеген мугалим жок”, - деп билдирди Айдарбек Гыязов.

27-28-январда Баткен районундагы Төрт-Көчө аймагында кыргыз-тажик аскерлеринин кезектеги кагылышуусунда Кыргызстандан 14 киши жабыркап, 3 млн. сомдон ашуун зыян тартканы кабарланган. Тажикстандын расмий "Ховар" агенттиги бир адам каза болуп, он адам жаракат алганын билдирди.

Чек арага жакын жашаган миңдеген адамдар үйүнөн убактылуу чыгып кетүүгө аргасыз болгон. Эки тараптын расмий органдары окуянын тутанышына бири-бирин айыптаган.

Тажикстандын бийлигинин өз студенттерин Кыргызстанга баруудан карманып туруу чакырыгы ушул окуялардан кийинки учурга туш келди.

Эки өлкө ортосундагы талаштуу тилкелердин айынан чек арада чыр-чатак байма-бай катталып келет. 2021-жылы жазындагы куралдуу жаңжалда Кыргызстан тараптан 36 киши курман болгон, анын экөө бала. 180ден ашуун киши жараат алган. Эки өлкө тең бул жаңжал үчүн бири-бирин айыптап, кылмыш ишин козгошкон.

Тажикстан тараптан 19 киши каза таап, 87 киши жарадар болгону расмий маалымдалган.

Читайте на 123ru.net


Новости 24/7 DirectAdvert - доход для вашего сайта



Частные объявления в Вашем городе, в Вашем регионе и в России



Smi24.net — ежеминутные новости с ежедневным архивом. Только у нас — все главные новости дня без политической цензуры. "123 Новости" — абсолютно все точки зрения, трезвая аналитика, цивилизованные споры и обсуждения без взаимных обвинений и оскорблений. Помните, что не у всех точка зрения совпадает с Вашей. Уважайте мнение других, даже если Вы отстаиваете свой взгляд и свою позицию. Smi24.net — облегчённая версия старейшего обозревателя новостей 123ru.net. Мы не навязываем Вам своё видение, мы даём Вам срез событий дня без цензуры и без купюр. Новости, какие они есть —онлайн с поминутным архивом по всем городам и регионам России, Украины, Белоруссии и Абхазии. Smi24.net — живые новости в живом эфире! Быстрый поиск от Smi24.net — это не только возможность первым узнать, но и преимущество сообщить срочные новости мгновенно на любом языке мира и быть услышанным тут же. В любую минуту Вы можете добавить свою новость - здесь.




Новости от наших партнёров в Вашем городе

Ria.city

ФК «Коруна» из поселения Кокошкино одержал победу над командой Dolce Vittoria

В Подмосковье запустят производство компонентов двигателей и шасси

Шойгу и секретарь СБ Белоруссии обсудили сотрудничество и международную повестку

"Новые люди" в Алтайском крае подвели итоги работы в мае

Музыкальные новости

ГЕРОИЧЕСКОЕ УЧАСТИЕ АРМЯН В СВО. ЧАСТЬ ЧЕТВЕРТАЯ

Пилот авиакомпании АЛРОСА Андрей Кириленко: «Каждый полет по-своему прекрасен»

"Атомайз" разместил новый выпуск ЦФА на корзину металлов

История без фальсификации: Шемахи в первой половине XVIII века

Новости России

«Заказное убийство в Москве»: мужчина с автоматом расстрелял прохожего

В Подмосковье запустят производство компонентов двигателей и шасси

Новую котельную построят в селе Невское под Воскресенском в 2025 году

«Нам нечем защититься от русских ракет» – Макгрегор

Экология в России и мире

Добрые рисунки: «585*ЗОЛОТОЙ» запустила конкурс ко Дню защиты детей

Глава "Рексофт" - в топ-100 отечественных ИТ-лидеров

Началось вещание Детского радио в Хабаровске

Это вовсе не только Питер: названы 15 городов России, куда можно поехать на белые ночи

Спорт в России и мире

Мирра Андреева обыграла представительницу Франции Грачеву на "Ролан Гаррос"

Семнадцатилетняя Андреева впервые сыграет в полуфинале турнира Большого шлема

17-летний россиянин Даниил Саркисян разгромил Форбса из США на юниорском «Ролан Гаррос»

Ролан Гаррос. Расписание 2 июня. Потапова и Швентек сыграют первым запуском, Синнер – последним

Moscow.media

Слушатель из Смоленска выиграл на «Авторадио» «Москвич 3»

Старую но редкую BMW M5 2002 года продали за 130 000 $

В этом году обновят 35 км трассы Р-255 Сибирь в Тайшетском и Нижнеудинском районах Приангарья

HRlink проведет онлайн-конференцию о кадровом ЭДО - HRlink Day 2.0







Топ новостей на этот час

Rss.plus





СМИ24.net — правдивые новости, непрерывно 24/7 на русском языке с ежеминутным обновлением *