Предвремени претседателски избори во Република Српска

Гласачите во автономната Република Српска во Босна и Херцеговина, на 23 ноември излегоа на предвремени избори за нов претседател, распишани откако поранешниот претседател Милорад Додик беше разрешен од функцијата и доби забрана за вршење на јавни функции во период од шест години.

Регистрирани се 1,26 милиони избирачи, а кандидати се Драган Ѓокановиќ, Бранко Блануша, Синиша Каран, Никола Лазаревиќ, Игор Гашевиќ и Славко Драгиќевиќ.

За предвремените избори се формирани вкупно 2.211 избирачки места, кои ќе бидат отворени до 19 часот.

Поради лошите временски услови, поединечни избирачки места во ентитетот Република Српска утринава не биле отворени навреме, соопшти Централната изборна комисија на Босна и Херцеговина.

„Причините се условени од временските прилики и снежните врнежи кои го отежнуваат пристапот до избирачките места, како и прекинот на електричната енергија. Поради отежната комуникација, Централната изборна комисија на БиХ сè уште нема целосни информации од сите избирачки места“, стои во соопштението.

Додик беше осуден во февруари поради непочитување на уставниот суд и на меѓународниот мировен пратеник, што доведе до најголема политичка криза во Босна од крајот на разорната војна пред 30 години.

Тој постојано ја отфрлаше пресудата, која беше потврдена од жалбениот совет во август и од уставниот суд претходно овој месец, но во октомври неочекувано именуваше лојален соработник како негов привремен наследник.

Мандатот ќе трае помалку од една година, бидејќи следните редовни избори се закажани за октомври.

Додик активно води кампања за Каран, кој моментално е министер за научен и технолошки развој во Република Српска. Каран води кампања под мотото дека гласот за него е „глас за претседател Додик“, а заеднички фотографии од двајцата се поставени на плакати низ целиот регион.

Блануша е универзитетски професор и ново лице во политиката. Го поддржуваат речиси сите српски опозициски партии, а тој се заложува за борба против корупцијата и „заробувањето на државата“ од страна на центри на моќ во Република Српска.

Претседателот на РС го претставува овој ентитет, го предлага мандатарот за состав на владата, ги прогласува законите и може да ги врати на повторно одлучување.

Има право да свикува седници на Владата, да бара ставови за прашања од значење, а во вонредни околности носи уредби со законска сила.

Може да ја распушти и Народната собрание по консултации, предлага судии на Уставниот суд на РС, дава помилувања и одликувања, и ги именува раководителите на претставништвата на ентитетот во странство.

Има надлежност и да покрене постапка пред Уставниот суд на РС, како и да предложи измени на Уставот на ентитетот.