Стејт департмент: Нема „џентлменски договор“ со Русија за истечениот нуклеарен договор
Висок функционер на американскиот Стејт департмент категорично ги отфрли тврдењата дека Вашингтон и Москва продолжуваат неформално да ги почитуваат ограничувањата на сега истечениот договор за ограничување на нуклеарното оружје „Нов СТАРТ“, велејќи дека не постои такво нешто како „џентлменски договор“.
„Не знам за таков договор“, рече помошникот државен секретар Кристофер Ју во Институтот Хадсон на 17 февруари, кога беше прашан дали двете страни тивко ги почитуваат ограничувањата на „Нов СТАРТ“ и покрај истекот на договорот.
„Новиот договор за намалување на стратешкото оружје“ („Нов СТАРТ“) беше потпишан во 2010 година од страна на САД и Русија и ја ограничи секоја земја на 1550 распоредени нуклеарни боеви глави. Договорот истече на 5 февруари.
Коментарите на Ју го нагласуваат построгиот американски став за контрола на оружјето под претседателот Доналд Трамп, чија администрација дозволи „Нов СТАРТ“ да истече, бидејќи се обидува да го обликува она што официјалните лица го опишуваат како поширока, трилатерална рамка што би ја вклучила Кина.
Ограничувањата од договорот повеќе не важат
Новиот СТАРТ ги ограничи распоредените американски и руски стратешки нуклеарни боеви глави, но не ги вклучуваше нестратешките („театарски“) нуклеарни капацитети, ниту пак наметна никакви ограничувања за Кина.
Ју ги опиша овие изоставени категории како клучни недостатоци.
„Само две полиња од шест беа опфатени со договорот“, рече тој, презентирајќи матрица на американски, руски и кинески стратешки и тактички нуклеарни сили. Со оглед на тоа што Кина не е ограничена од договорите, а Русија го модернизира својот нестратешки арсенал, тој верува дека рамката на договорот е застарена.
Ју рече дека Русија претходно се откажала од целосна имплементација и додаде дека Вашингтон сега е слободен да ги прилагоди своите нуклеарни капацитети по потреба.
„Ние повеќе не сме обврзани со ограничувањата на Новиот СТАРТ“, рече тој, додавајќи дека сите идни одлуки за силите ќе ги донесат претседателот и Пентагон.
Обвинувањата на САД за кинескиот тест го зголемуваат притисокот
Ју ја даде оваа изјава додека дополнително ги елаборираше тврдењата на САД дека Кина спроведела нуклеарен тест со генерирање на принос.
САД, рече тој, знаат дека Кина спроведе „суперкритична нуклеарна детонација“ на 22 јуни 2020 година, во близина на нејзиното место за тестирање Лоп Нур, повикувајќи сеизмички податоци што укажуваат на настан со магнитуда од 2,75 степени.
„Ме водат податоци. Јас сум научник. Постои многу мала можност дека станува збор за нешто друго освен експлозија“, рече Ју.
Тој го обвини Пекинг дека користи техники на „разделување“ за да ја намали детектабилноста на ваквите тестови и додаде дека Кина подготвува тестови со очекувани приноси во стотици тони.
Кина негираше дека го прекршила мораториумот за нуклеарни тестирања.
Претседателот Трамп рече дека Соединетите Држави ќе се вратат на нуклеарните тестови „на рамноправна основа“ ако конкурентите продолжат да спроведуваат тестови за принос. Ју нагласи дека ова не значи враќање на големите атмосферски тестови од ерата на Студената војна, но значи дека Вашингтон нема да одржува строга политика на „нулти принос“ освен ако другите не го сторат истото.
„Ако противниците спроведат нуклеарни тестови, а САД не, тогаш Америка се става во неподнослива позиција“, рече тој.
Ју го нарече пристапот на администрацијата „Контрола на вооружувањето, Америка на прво место“, но додаде дека тоа „не може и не значи контрола на оружјето само од Америка“.
Администрацијата, рече тој, ќе продолжи да бара договори за стратешка стабилност на трилатерална основа, вклучително и со Русија и Кина.
Пред следната конференција за преглед на Договорот за неширење на нуклеарно оружје (NPT), Ју навести дека Вашингтон ќе изврши притисок врз Пекинг да се вклучи во преговори, наместо да се потпира на билатерални договори меѓу САД и Русија.
Сепак, засега, тој јасно стави до знаење дека нема неформален договор за спроведување на Новиот СТАРТ.
„Нема таков договор“, рече Ју.