Новости сегодня

Новости от TheMoneytizer

Су тасығанда неліктен инфекция қаупі артады?


Су тасығанда неліктен инфекция қаупі артады?

Көктемгі тасқын — жыл сайын қайталанатын проблема. Тасқынға тосыннан келетін апат деп қарау жүйелі дайындық жасамауға, оның алдын алуға дайын болмауға әкеп соқтырады. Бұл материалда биолог Әсел Мұсабекова су тасқыны жолындағының бәрін қиратып қана қоймай, жұқпалы аурулардың қаупін де біршама арттыратынын айтады. Сонымен бірге, зардап шеккен аймақтардың түрлі патоген жұғу қаупіне қарсы қалай әрекет етуі керегін ұсынады.

Өткенде әлеуметтік желіде су тасқыны болған аймақтарда инфекция таралуы мүмкін екенін ескерген жөн болар еді деп ой тастадым. Қазір А гепатитіне қатысты ахуал мәз емес, вакцинамен қамту деңгейі де төмен екенін ескерсек, бұл аса маңызды. Бірақ оқырмандарымның көбі бұдан байланыс көрмейтінін айтыпты. Алайда, су тасқыны қауіпті инфекцияны да тарататынын ұмытпаған жөн. Мемлекеттік органдардан ресми ақпарат іздестіріп, Төтенше жағдайлар министрлігі мен Денсаулық сақтау министрлігінің сайтынан су тасқыны туралы материалдарды ақтарып шықтым. Олардың ешқайсынан осындай жағдайлардағы инфекция қатері туралы материал таба алмадым. Бұл қатерді мемлекеттік органдар да, зардап шегушілердің өзі де білмеуі мүмкін. Сондықтан осы мақалада мәселенің мәніне үңіліп, ықтимал әрекет алгоритмін ұсынсам деймін.     

Мұны білудің маңызы зор

Бірінші әрі ең маңыздысы — инфекция қатері бар екенін мойындау. Демек, залалды бағалауға апат болған кезде ауру-сырқаудың көбейгені және инфекциялық аурулардың салдары туралы мәліметтер де кіруі керек.

Екінші — эпидемиологиялық ахуал мен аймақ ерекшелігіне қарай қатер көзін анықтау.

Үшінші — ұсыныс-кеңестер әзірлеу және соның негізінде зардап шеккендер мен құтқарушыларға арналған ақпараттық материалдар дайындау.

Төртінші — осы ұсыныс-кеңестерді жауапты тұлғаларды белгілей отырып орталық, аймақтық және жергілікті деңгейде мейлінше кең көлемде тарату. Осы деңгейдің әрқайсында тиімді ведомстволар арасында өзара әрекет болуы қажет (ТЖМ, ДСМ, егер мектепті қоссақ, Оқу-ағарту министрлігі, т.б.), сосын мүмкіндігінше эпидемиологиялық мәліметтерді уақытында жинау.

Бесінші — қатемен жұмыс және ахуалға талдау жасау, бұған да апат кезіндегі және содан кейінгі айлардағы мәліметтер қажет.

Енді осы тармақтың әрқайсына толығырақ тоқталсақ.

Су тасығанда неліктен инфекция қатері артады?

Бірінші себебі — адамдардың бір жерден екінші жерге көшуі, жалпы кез келген апат инфекцияның таралуына әкеледі. Мұндай жағдай су тасығанда ғана емес, жер сілкінгенде, әскери қақтығыс кезінде де болады. Өйткені адамдарды көшіргенде жеке гигиенаның нашарлауы және жұқтыру қатерінің артуы қоса жүреді: қол жуа алмайды, таза ауыз су мен тамаққа қол жеткізу қиындайды, адамдар ыңғайсыз жерде әрі бір-біріне тым жақын ұйықтауы мүмкін.

Ал су тасқыны кезінде сол тасыған судың өзі мұндай қатерді ушықтыра түседі. Судың өзі қауіп көзіне айналады, өйткені түрлі заттар, химикаттар мен қалдықтар қалқып шығады, соның ішінде инфекция да бар. Су аққанда су қоймалары мен жерасты суы, соның ішінде ауыз су көзі қалдық, мал мен аңның нәжісі, түрлі инфекция таситын кеміргіштердің қалдығымен ластануы мүмкін. Сонымен қатар су үйге кіреді, азық-түлік пен тұрмыста пайдаланатын заттарды бүлдіреді.   

Басты қауіп — ішек инфекциясы

Басты қатер көзі – «кір қол ауруы» деп аталатын ротавирустар, энтеровирустар, А және Е гепатиті секілді ішек инфекциялары, сондай-ақ іш сүзегі, паратиф, дизентерия секілді бактериялық агенттер. Екінші топ — зоонозды инфекциялар, оның ішінде сальмонеллез секілді ішек патогендері де бар. Сонымен қатар кеміргіштерден лептоспироз бен туляремия секілді қауіпті ауру тарау ықтималдығы жоғары, ал малдан бруцеллез бен басқа да аурулар жұғуы мүмкін. Үшінші топ — вакцина көмегімен басқаруға болатын аурулар (А гепатиті бұл санатқа да кіреді). Терең жарақаттану, топырақ пен лас су тигізу қаупі жоғары әрі жарақатты уақытында емдеуге мүмкіндік бола бермейтіндіктен, сіреспе де айрықша қауіп төндіреді. Көшіру кезінде жарақаттанып, оны ушықтырып алу — бөлек мәселе.

Дәрігерге уақытында жүгіну үшін осы аурулардың белгілерін анықтай білу керек.

Ұсыныс-кеңестер

Сақтанудың дұрыс жолы — тасқын суынан аулақ болу. Бірақ мұндай мүмкіндік үнемі бола бермейді, сондықтан:

- қолыңызды мүмкіндігінше мұқият жуып немесе антисептик пайдаланып жүріңіз;

- тасқын суды ішуге және тамақ пісіруге пайдаланбаңыз (құтыдағы таза су жеткізілуі керек);

- жеміс-жидек пен көкөністі құтыдағы сумен мұқият жуыңыз;

- тасқын немесе кәріз суы тиген киімді екінші қайтара киер алдында ыстық суға салып, арнайы заттармен жуып алыңыз;

- тасқын судың ортасында қалған жағдайда резеңке етік, резеңке қолғап пен қорғаныш көзәйнегі сияқты арнайы киім-кешек пен заттар керек;

- балаларды су басқан аймақта ойнатпаңыз және ойыншықтарға дезинфекция жасаңыз;

- жануарларға (және олардың өлексесіне) қол тигізбеңіз;

- мүмкіндігінше жарақат алудан сақтаныңыз, жарақатқа уақытында ем-дом жасаңыз;

- терең жарақат болған жағдайда, кейінгі 10 жыл ішінде АДС-М вакцинасын қайта салдырмаған болсаңыз, дереу сіреспеге қарсы профилактикадан өтіңіз;

- А гепатитіне қарсы да екпе алуға болады (екпелер күнтізбесіне кіреді), сондай-ақ науқаспен байланыс болған жағдайда,14 күн ішінде байланыс болғаннан кейінгі алдын алу екпесінің де оң әсері бар.

Осы ұсыныс-кеңестер зардап шеккендерге жетуі үшін не істеу керек?

Мемлекет басшысынан бастап, апат орнындағы құтқарушыға дейінгі барлық деңгейде тиімді байланыс орнату қажет. Жоғарыда аталған кез келген қатерге жауабы бар нақты жаднамалар зардап шеккендерге барлық жолмен жетуі керек: қағаз түрінде, ресми сайттар мен әлеуметтік желі арқылы, белсенділер мен апат орнындағы құтқарушылар арқылы. Барлық деңгейдегі мемлекеттік органдарда қатерлерді, соның ішінде инфекция қатерін азайтуға арналған нақты нұсқаулық болуы керек. Әлбетте, мұндай жағдайда мекемелер арасында өзара әрекеттесу болуы керек. Алматыда кейінгі уақытта болған жер сілкінісінен түйгеніміз, ақпарат екі тілде бірдей жеткілікті дәрежеде таратылып жүрген жоқ. Мұндай жағдайда қазақша сөйлейтін халық тіл жағынан қағажу көреді, сапалы әрі өмірлік маңызы бар ақпарат пен коммуникацияға зәру болады.

Әрекет ету жүйесінің ең осал тұсы — осындай төтенше жағдайлардың зардабы туралы мәлімет. Көшірілгендер саны, бүлінген үй саны бір бөлек те, зардап шеккендердің өмірі мен денсаулығына келген залал — мүлдем бөлек мәселе. Тез арада жерлестеріміз осындай апаттардың салдарын дұрыс саралауға қол жеткізеді деп үміттенемін. Сонда келесі көктемге дұрыстап дайындалуға да мүмкіндік болар.

Читайте на 123ru.net


Новости 24/7 DirectAdvert - доход для вашего сайта



Частные объявления в Вашем городе, в Вашем регионе и в России



Ru24.net — ежеминутные новости с ежедневным архивом. Только у нас — все главные новости дня без политической цензуры. "123 Новости" — абсолютно все точки зрения, трезвая аналитика, цивилизованные споры и обсуждения без взаимных обвинений и оскорблений. Помните, что не у всех точка зрения совпадает с Вашей. Уважайте мнение других, даже если Вы отстаиваете свой взгляд и свою позицию. Ru24.net — облегчённая версия старейшего обозревателя новостей 123ru.net. Мы не навязываем Вам своё видение, мы даём Вам срез событий дня без цензуры и без купюр. Новости, какие они есть —онлайн с поминутным архивом по всем городам и регионам России, Украины, Белоруссии и Абхазии. Ru24.net — живые новости в живом эфире! Быстрый поиск от Ru24.net — это не только возможность первым узнать, но и преимущество сообщить срочные новости мгновенно на любом языке мира и быть услышанным тут же. В любую минуту Вы можете добавить свою новость - здесь.




Новости от наших партнёров в Вашем городе

Ria.city

Удар возмездия: Иран атаковал Израиль сотнями ракет и дронов

"Известия": Портнягина подозревают в уклонении от налогов и отмывании денег

Резидент ОЭЗ «Технополис Москва» разработал набор опытов по химии для школьников

Смотрителей Владимиро-Суздальского музея-заповедника одели в дизайнерскую униформу

Музыкальные новости

«Аэрофлот» перенес рейсы в Египет и ОАЭ из Москвы и Петербурга

«Жизнь свела». Певица Нина Шацкая рассазала о том, как ей помогла аюрведа

Смотри в небо! Зачем Константин Хабенский споёт про «Траву у дома»

Вырезанный из советского эфира клип Пугачевой выложили в Сеть

Новости России

Фитнес-клуб федеральной сети откроется в пермском ЦУМе в июне

Москвичей 14 апреля ожидает облачная погода и до +17°C

В Шатуре в День космонавтики провели шахматный турнир

Удар возмездия: Иран атаковал Израиль сотнями ракет и дронов

Экология в России и мире

Илья Авербух поделился секретом успеха

Пегас Туристик сделал заявление о турах в Таиланд

Искусственный интеллект на службе «Норникеля»

Илья Головченко и Екатерина Стрелкова: «Хотим вписать своё имя в историю»

Спорт в России и мире

Руне после поражения от Синнера впервые за 16 месяцев покинет топ-10 рейтинга ATP

Джокович вышел в полуфинал турнира в Монте-Карло

WTA вынесла вердикт Рыбакиной в противостоянии со Швентек и Соболенко

Джокович признался, что отпраздновал победу в стиле Медведева

Moscow.media

Встречаем новинку в каршеринге: Geely Emgrand — в Ситидрайве

Сервис «Грузовичкоф» вошел в шорт-лист лучших IT-проектов в конкурсе-исследовании РБК Петербург Digital Awards

MONT поддержит российского гонщика Бориса Шульмейстера в новом сезоне Российской серии кольцевых гонок

SIMETRA разработала транспортную модель для проекта строительства КАД-2 в Петербурге







Топ новостей на этот час

Rss.plus





СМИ24.net — правдивые новости, непрерывно 24/7 на русском языке с ежеминутным обновлением *