Къаьмнашна юкъа цим таса санна
"Сан цхьа дехар ду хьоьга, Путин Владимир: Дагестане юха ма даийтахьара ахь сан арз", бохура гуламехь, президентна дIахезар долуш санна, 93 шо долчу Дуьненан шолгIачу тIеман декъашхочо.
"Сан кехат, хьалха а санна, Бабаюьртан кIоштарчу милцочуьнга охьахьажор ду. Мехкан дай а, министраш а гIорасиз болучохь цуьнга хIун далур ду?" – цецвуьйлура воккха стаг.
"Дагестане Москвара векалш а бахкийтий, нийсо яхьара ахь, Путин!" – дийхира цо.
57 шо хьалха шайга делла хилла латта ду Дылым, Ленин-аул, Калинин-аул ярташкарчу бахархоша далхориг.
Советан заманахь Дагестанан шерачу аренийн кIошташна тIеяздора лаьмнашкахь маьрша лаьтта лаьттанаш – царна тIехь шайн даьхний дажадора наха. Хенан йохалла шоръелла оцу дажорашна гонах хилла ярташ – цара къуьйсу "шайн латта" Казбековский кIоштарчу нахаца.
Оцу лаьттанийн хьокъехь дехха дуьйцу гуламхоша: эрзах яьхна, ишалшлахь яра 100 чаккхарма генахь цаьрга 1962-чу шарахь елла меттигаш, нах дагарш, метигаш, белаш, мангалш оьций боьлхура цига, цомгуш хуьлура, пехаш а шелдой, лара.
Заманца тоделира и лаьттанаш: тIехь цIенош дира, дежийлаш дебийра, жоьлаш хIиттийра, хьелийн ферманаш ехкира, тIе дуга дийра.
2010-чу шарахь оцу лаьттанийн долалла листира Iедало. Дагестанан бахаман а, лаьттанийн а министралло 49 шарна оццу Казбековский кIоштанна тIечIагIйира доккхачу декъанна суьйлий беха и меттигаш.
Амма къовсаме баьккхира мохк цунна герга бехачу бухарчу гIумкаша, уггаре хьалха Бабаюьртан кIоштарчу Львовское-1 юьртарчу наха. Дар-дацарш лаьтта тахханалц. Суьйлаша дийцарехь, уьш "ца буьту цанашна мангал тоха, къоланаш до, божалш дагадо бевзаш боцчу зуламхоша".
Царна а, кхарна а юкъахь герзаш а дийлина. Ленин-аулерчу цхьана кIантах заьIапхо вира цкъа лилхинчу кхийсарша. Къонаша динчарна, цIерш летийначарна, герзаш диттинчарна духьал айдира кхо дов, амма къастоза ду хIинца а.
"Дружба" ("ДоттагIалла") цIе лелочу юьртабахаман кооперативан куьйгалхочун гIовсо Битимирзаев Давлетмирзас дийцарехь, иза а, цуьнца болхбен нах а дукха гIиртина меттигерчу бахархошца барт каро, амма аьтто ца баьлла. Къовсаме даьлла латта шаьш дуьтур ду, нагахь санна Iедало Бабаюьртан кIоште цхьа зама хьалха дIаделла шайн латтанаш юхалахь, боху казбековхоша.
Фермерша дийцарехь, массех шо хьалха дов листа йоьлла хилла Дагестанан бахаман а, лаьттанийн а министр Iийна Толстикова Екатерина. Цо айдинчу цхьаьнакхетаршкахь хиллачу бахархоша дагалоьцу хIетахьлера къамелаш, уьш тешна бу, Iедалерчу наха ца дуьту дов дижа. Политика ю бехке, спикеро Шихсаидов Хизрис а, премьер-министр лаьттинчу Алиев Атайн а "болх" буи за, чIагIдора гуламхоша.
Львовское-1 юьртан куьйгалхочо Ибавов Гусейна дийцира "Кавказ.Реалиина" шена гуш долу хьал. 2010-чу шарахь ша латта казбековхошна тIеяздеш хIоттийна документ Львовское-1 юьртарчу бахархошна ца довзийтина Дагестанан бахаман а, лаьттанийн а министралло, иза цатайна бухарчу наханна.
"Тхан юьртахь 1500 вахархо ву. ТIекхуьучаьрга хIусамаш яйта, царна дала лаьттанаш дац, тхан долахь ши эзар гектар бен ца йисина", элира юьртдас Ибавовс.
Цо дийцарехь, къовсам листа массийттаза гулъелла кхеташонаш. Масала, сан наха шаьш реза ду боху казбековхошка юьртан кхечу агIор лаьтта хотеш дIаяла. Амма Iедало вовшахтухучу хIора а кхеташоно гIуллакх листар дуьллу "тIейогIунйолчу бIаьстене", амма ца бо къастам – цундела "кхехкаш хуьлу адам бIаьсте тIе моссаза кхочу".