Новости за 27.03.2019

Кадыров Ахьмадан некъ базбечу конференцехь дакъа ца лаьцна Оьрсийчуьрчу бусалбанийн Урхалло "Динашна юкъара барт чIагIбен некъаш" цIе йолу дуьненаюкъара конференци дIаяхьна оршоьтадийнахь Москох. "Кремлний, Нохчийчоьнний юкъа барт буьллуш Кадыров Ахьмада къахьегарх" йолу тема а яра барамехь айдинчу къамелашлахь. Iеламнах хила ца Iаш, динан юкъараллашца зIе кхобу Президентан кхеташо а яра конференци вовшахтоьхначийн декъахь. 38 пачхьалкхера бара векалш. Къибаседа Кавказера конференце баьхкинчу Iеламнахалахь... Читать дальше...

МакНил Сюзанна Чикаго-гIалахь Iаш ю, амма йина и 1944-чу шарахь Дагестанехь йолчу Башлыкент-юьртахь

Мордоверчу Юкъараллин тергонан комисиин куьйгалхо Крутов Валерий хилла тутмакхаш шаьш-шайн гайш этIийначу № 5 колонехь. Чубоьхкинчу нахаца къамел динчул тIаьхьа колонин белхахоша низамаш дохийна меттиг ца карийна Крутовна, хаам бо "Обзор" зорбанан гIирсо. Цо дийцарехь, тутмакхаш шайн бакъонаш талхор лерина колонин белхахоша шайга мотт дIабаккха, къепе латтае, дегI меттах даккха арадовла алар. Чубоьхкинчарна, шайна юкъахь маситта нохчо а волуш, иза шайгахь догIуш дац аьлла хетта, билгадаьккхина Юкъараллин тергонан комисиин куьйгалхочо. Читать дальше...

Вуьйцург ву 32 шо долу Шелара вахархо. 2007-чу шарахь Iехийна шена вевзачу шина стеган машенаш йоьхкина ахча дайинера цо шен хьашташна. Эшам хиллачу наха кхеле веллера иза. Шеларчу суьдо бехке вира и стаг харцо лелорна, арахь яккха хан а, 100 эзар сом гIуда а тухуш. Делахь а ахча юхадала дагахь ца хиллера зуламхо. Пурстопаша баккъалла а набахте хьажор хьокъехь кехаташ кечдийр ду аьлла, кхерам тесначул тIаьхьа, реза хилла курхалча шена тIедожийна гIуда буьззинчу барамехь такха, хаам бо "Нохчийчоь тахана" агенталло.

Садовская Алёна Референдумах долчу низаман проект ца тайна цхьаболучарна Митинг йолийна Магасехь юха а. ГIалгIайчохь референдум хIотто магош долу бахьанаш къасточу низаман проекто гIаттийна оппозици. Стенна ца мега протестхошна и проект? Дечкен-бутт боьрзуш ГIалгIайн Республикан Халкъан Гуламо йийцарейира референдумах йолу проект, къобалйира иза коьртачу декъанна. Амма оцу хиламах лаьцна хаам ца баржийна Iедало кху баттахь бен. Цунна оьгIазъяхначу оппозицино сихонца митинге баьхна шен агIончаш. Читать дальше...

Магасехь митинг вовшахтоьхначу нехан лехамаш бух боцуш бу аьлла, дIахьедина ГIалгIайчоьнан куьйгалхочо Евкуров Юнус-Бека, бахархошца кхеторан болх дIабахьар Iалашонца ша референдумах лаьцна низам юхадаьккхина хиларна. Цунах лаьцна дуьйцуш ду ГIалгIайчоьнан Iедалан сайтан тIехь. Дозанах а, референдумах а лаьцна дац хаттар, уьш ца хилча цу нахана кхин бахьанаш карор дара Iедалшна Iаткъам бан, боху Евкуровс. Цо дийцарехь, оппозицин цхьаболу векалш шайн Iалашонашка кхачархьамма хуъушехь харц къамелаш деш бу нахана юкъахь. Читать дальше...

Магасехь шинарин дийнахь хилла митинг хан йоцуш дIахьур ю аьлла майданехь севцна нах дIасалаьхкина полицино. "Кавказ.Реалиино" бинчу хаамца, цигахь хиллачу нахана кхузза тIелатар дина ницкъаллин структурийн белхахоша (цхьаболчу хаамашца уьш Росгвардин эскархой бара) -- Iуьйранна 4 даьлча а, 7 сахьт ах сахьт даьлча а, 8 сахьт даьллачул тIаьхьа а. Полисхоша чхьонкарш йиттина дуьхьалбеллачарна. И бахьана долуш маситта стаг лазийна ву. Митинган декъашхоша тIулгаш а, гIанташ а, цхьацца кхин йолу хIуманаш а тIекхиссина полицин белхахошна.

Зазадоккху-беттан 26-чу дийнахь рогIера гулам хIоттийра ГIалгIайчоьнан оппозицино. Протестхой реза бац мехкан Iедало тIеэца кечдинчу референдумах долчу низаман проектна - Евкуровн администраци шен карадерзо гIерта мохк хийца а, кхечу регионах дIатоха а йолу бакъо, боху гуламхоша.

Росстато дийцарехь, Оьрсийчохь 2018-чу шарахь алсамдаьлла, Iедалан тергонехь а боцуш, болх бечу бахархойн терахь. Иштта 2017-чу шарахь шаьш-шайна болх беш бечу бахархойн дакъа дара 19,8% (14,3 млн стаг). 2018-чу шарахь и гайтам бу 20,1% берриг а болх бечу бахархойх -- 14,6 млн гергга стаг. Уггар лакхара гайтам бу цу хьокъехь Нохчийчохь. Берриг а цу республикехь болх бийраш схьаэцча, шаьш-шайна болх беш бу 64% бахархой. Луларчу Дагестанехь, масала, и терахь ду 52%, ГIалгIайчохь – 48%.

2021-чу шарахь дуьйна хан хийцарх лаьцна сацам шен лаамехь бийр бу Евробертана юкъайогIучу пачхьалкхаша. Цу хьокъехь сацам бина шинарин дийнахь Европан парламенто. Карарчу хенахь лелачу кепаца, Европан Бертана юкъахь йолчу хIора пачхьалкхо Зазадоккху-беттан тIаьххьарчу кIиранан дийнахь сахьташ аьхкенан хена тIе доху, ткъа ГIадужу-беттан тIаьххьарчу кIиранан дийнахь юхадоху Iаьнан хене. Европехь цу хьокъехь леррина таллам бича гучудаьлларг ду 84% респонденташ цамзанаш дехьа-сехьа хьийзорна дуьхьал хилар.